Επικαιρότητα (94 άρθρα)

Χθες το βράδυ η NASA έκανε με κάθε επισημότητα μια ιστορική ανακοίνωση, και αμέσως όλοι μιλούσαν για το διαστημόπλοιο Voyager που εγκατέλειψε το ηλιακό μας σύστημα. Και το Blue Dot την πάτησε στην αρχή, όπως και άλλα εξειδικευμένα sites. Όμως η αλήθεια είναι πως το Voyager είναι ακόμα στο ηλιακό μας σύστημα. Ωστόσο βρίσκεται πλέον στο διαστρικό διάστημα, και αυτό είναι λόγος να είμαστε χαρούμενοι. Εξακολουθεί να είναι το ανθρώπινο κατασκεύασμα που έχει ταξιδέψει μακρύτερα από κάθε τι άλλο.

Στο υπόλοιπο ποστ θα συζητήσουμε τη διαφορά μεταξύ των "εγκατέλειψε το ηλιακό σύστημα" και "βρίσκεται στο διαστρικό διάστημα", ενώ προς τέλος είναι συγκεντρωμένα μερικά ψυχαγωγικά screenshots.

Λέγοντας ηλιακό σύστημα εννοούμε όλα τα πράγματα που βρίσκονται αρκετά κοντά στο πεδίο βαρύτητας του Ήλιου, ώστε να επηρεάζονται απ' αυτό. Ο ορισμός περιλαμβάνει και κάτι που ίσως να το ακούς πρώτη φορά, το νέφος του Όορτ. Το νέφος του Όορτ είναι χονδρικά ένα σφαιρικού σχήματος νέφος από κομμάτια πάγου (εν δυνάμει κομήτες δηλαδή). Πόσο μακριά βρίσκεται το νέφος του Όορτ; Ε, απέχει από τον Ήλιο περίπου ένα έτος φωτός, που σημαίνει ότι το Voyager -που ξεκίνησε από τη Γη το 1977- θα εγκαταλείψει το ηλιακό σύστημα σε περίπου 30.000 χρόνια.

Όχι σε 35.

Αυτό σημαίνει λοιπόν ηλιακό σύστημα. Από την άλλη, όταν στη NASA λένε πως το Voyager βρίσκεται στο διαστρικό διάστημα, περιγράφουν το γεγονός ότι τα φορτισμένα σωματίδια που συναντάει και καταγράφει το Voyager, πλέον έχουν έρθει εκεί από άλλα άστρα. Ενώ μέχρι πέρυσι ήταν σωματίδια που εξέπεμπε ο δικός μας ήλιος, σαν αυτά που εκπέμπει προς πάσα κατεύθυνση και όταν φτάνουν στη Γη μας δίνουν το πολικό σέλας.

Διάλειμμα για headlines, ξένα και ελληνικά:

Έτσι που λες.

Κλείνοντας, σαν βοήθεια στην προσπάθειά σου να συλλάβεις τις απίστευτες αστρονομικές αποστάσεις, σκέψου το εξής: Αν ο ήλιος είναι ένας κόκκος σκόνης (δεν είναι), η Γη απέχει από αυτόν ένα εκατοστό. Και το Voyager μέσα σε 36 χρόνια έχει ταξιδέψει περίπου δύο μέτρα.

Έχει δρόμο ακόμα.

Υπάρχει εκεί έξω ένα αντικείμενο, που το συνέλαβε η ανθρώπινη φαντασία, το σχεδίασαν ανθρώπινα μυαλά και το κατασκεύασαν ανθρώπινα χέρια. Και που, αφού πλανήθηκε για 35 χρόνια στη γειτονιά μας, λειτουργεί ακόμα και συνεχίζει το ταξίδι του παραπέρα. Αν ο Διαστημικός Σταθμός απλώς βρέχει τα πόδια του στην ακρογιαλιά, το Voyager είναι πια στα άπατα.

Σε αυτά τα δύο βίντεο που ετοίμασε η NASA, βλέπεις μία σύνοψη των εξελίξεων στο πρώτο, και μερικούς γνωστούς κι αγαπητούς να λένε γλυκά λόγια για το Voyager, στο δεύτερο:

Πρόσεξες κάτι στα βίντεο; Κανένα δεν λέει ότι το Voyager έφυγε από το ηλιακό σύστημα. Επειδή το Voyager δεν έχει φύγει από το ηλιακό μας σύστημα. Απλά βρίσκεται στο διαστρικό διάστημα, πράγμα πολύ διαφορετικό (διευκρινίσεις εδώ).

Ας επιστρέψουμε όμως στην ουσία.

Παρακάτω έχω κάνει embed ένα ολόκληρο ωριαίο επεισόδιο του Cosmos. Προτείνω ανεπιφύλακτα να δεις τώρα τρία λεπτάκια προς το τέλος, από το 53:10 μέχρι το 56:30, και να θυμηθείς/μάθεις για το Golden Record, ένα χρυσό δίσκο που κουβαλάει το Voyager και αποτελεί κυριολεκτικά το μήνυμά μας προς τυχόν εξωγήινους που θα συναντήσουν το Voyager μετά από πολλά πολλά χρόνια, όταν ο Ήλιος θα έχει σβήσει:

Τώρα είσαι έτοιμος να ψαχουλέψεις το καταπληκτικό site goldenrecord.org, και να δεις ο ίδιος τα περιεχόμενα του δίσκου. Τους ήχους, τις φωτογραφίες, τις μουσικές, και τα υπόλοιπα.

Τι ωραία πράγματα!

Αναλυτικές λεπτομέρειες για το είδος των μετρήσεων που κάνει το Voyager και τον τρόπο που τις συνδυάζουν οι επιστήμονες για να βγάλουν τα συμπεράσματά τους, μπορείς να διαβάσεις εδώ, ενώ το σχετικό AMA στο reddit είναι για άλλη μια φορά χρυσάφι. Να για παράδειγμα η απάντηση στην ερώτηση "γιατί σβήσατε τις κάμερες των Voyager αμέσως αφότου τράβηξαν το 1990 τη γνωστή φωτογραφία της Γης;"

The cameras were turned off to save power and memory for the instruments expected to detect the new charged particle environment of interstellar space. Mission managers removed the software from both spacecraft that controls the camera. The computers on the ground that understand the software and analyze the images do not exist anymore. The cameras and their heaters have also been exposed for years to the very cold conditions at the deep reaches of our solar system. Even if mission managers recreated the computers on the ground, reloaded the software onto the spacecraft and were able to turn the cameras back on, it is not clear that they would work.
Also, it is very dark where the Voyagers are now. While you could still see some brighter stars and some of the planets with the cameras, you can actually see these stars and planets better with amateur telescopes on Earth.

Πολύ ωραία νέα σήμερα, διάβασε:

Δημοσιεύθηκε πριν λίγες ώρες στο Nature μία μελέτη όπου 9 εμβολιασμένοι μακάκοι αντιμετώπισαν μια χαρά τον SIV -το αδελφάκι του HIV που προσβάλλει πιθήκους. Δηλαδή, στις εξονυχιστικές εξετάσεις που έγιναν, οι επιστήμονες δεν κατάφεραν με τις υπάρχουσες τεχνικές να εντοπίσουν ίχνη του ιού στο αίμα των μακάκων. Ο οργανισμός τους τον ξεπάστρεψε. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

Να μια πρωτότυπη πρωτοβουλία: Μπορείς να κάνεις εγγραφή σε αυτό εδώ το site, και από τον ερχόμενο μήνα θα σου παραδώσουν δωρεάν online μαθήματα τέσσερις κάτοχοι PhD. Ωραία μέχρι εδώ, και τι διαφορά έχει αυτό από το coursera, ρωτάς.

Ε, το υλικό των (εβδομαδιαίων) μαθημάτων θα αντλείται από τις εξελίξεις στο Walking Dead. Άψογο; Σα να έκανες μαθήματα χημείας με αφορμή το meth cooking στο Breaking Bad! ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

Πριν λίγες ώρες εκτοξεύθηκε το καινούριο διαστημοσκάφος που στέλνει η NASA στο φεγγάρι, το LADEE (από το Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer, προφέρεται όπως το laddy). Πρόσεξε πώς η στήλη φωτιάς μετατρέπεται σε τελεία καθώς ο πύραυλος κερδίζει ύψος, μέσα στο πρώτο ενάμισι λεπτό. Fun fact: Ο πύραυλος λέγεται Μινώταυρος.

Μόλις το LADEE φτάσει στο φεγγάρι, η βασική του δουλειά είναι να μελετήσει την ατμόσφαιρα του φεγγαριού. Ποια ατμόσφαιρα, ρωτάς; Ναι, σου έχω νέα. Το φεγγάρι έχει ατμόσφαιρα τελικά. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

Έχουμε ξαναμιλήσει για το Gravity, την καινούρια ταινία του Αλφόνσο Κουαρόν με Τζωρτζ Κλούνεϊ και Σάντρα Μπούλοκ, που κυκλοφορεί τον Οκτώβρη (στην Ελλάδα θα τη δούμε στις 7 Νοεμβρίου). Βεβαίως μέχρι τώρα κυκλοφορούσαν μόνο τα μικρά teaser trailers. Αλλά καθώς η ημερομηνία της πρεμιέρας πλησιάζει, και αφού η ταινία προβλήθηκε πριν 15 μέρες στο φεστιβάλ της Βενετίας, ήρθε τώρα το κανονικό δίλεπτο τρέιλερ. Είναι πολύ καλό. Νάτο: