4 Ιανουαρίου 2014

Η Συναρπαστική Ιστορία Των Μεταγγίσεων Αίματος

Να ένα ωραίο βιντεάκι για μια ωραία ιδέα: Την μετάγγιση αίματος.

Ανάμεσα στα υπόλοιπα, μαθαίνουμε ότι η πρώτη καταγεγραμμένη μετάγγιση επιχειρήθηκε το 1667 σε ένα δεκαπεντάχρονο αγόρι, με δότη ένα πρόβατο. Πρόβατο! Από θαύμα, το αγόρι έζησε. Έτσι η διαδικασία επαναλήφθηκε έξι μήνες αργότερα, σε ενήλικα αυτή τη φορά, ο οποίος και πάλι έζησε.

Βεβαίως τα κίνητρα τότε δεν είχαν σχέση με την αναπλήρωση του αίματος και τη χειρουργική, αλλά με τη μεταφορά στοιχείων της προσωπικότητας από ένα δότη στον άλλο, ή την παρασκευή ελιξηρίων νεότητας και άλλα τέτοια αλχημιστικά. Όταν λοιπόν άρχισαν να πεθαίνουν ασθενείς, το πείραμα εγκαταλείφθηκε (ας υπογραμμιστεί άλλη μια φορά πόσο τυχεροί ήταν οι πρώτοι πειραματιστές. Σήμερα ξέρουμε τα 23542 πράγματα που μπορούν να πάνε στραβά στις μεταγγίσεις, από θρόμβωση μέχρι, ξερωγώ, λάθος ομάδα αίματος!)

blood_cells

Τελικά η πρώτη μετάγγιση από άνθρωπο σε άνθρωπο έγινε το 1880. Λίγο μετά ανακαλύφθηκαν οι ομάδες αίματος Α και Β, ενώ η μελέτη των ομάδων Ρέζους έδωσε πρακτικά αποτελέσματα τη δεκαετία του 1940. Σήμερα που καταλαβαίνουμε κάπως καλύτερα πόσο απίστευτα πολύπλοκο μίγμα ουσιών είναι το ανθρώπινο αίμα, έχουν ταυτοποιηθεί συνολικά 32 συστήματα ομάδων αίματος (τα 2 είναι το ΑΒ0 και το Rh), αλλά ευτυχώς δεν χρειάζεται δύο άνθρωποι να είναι 100% συμβατοί σε όλες τις ομάδες, αλλιώς δε θα βρισκόταν δότης ποτέ.

Εσύ δίνεις αίμα; Δεν είναι κακή ιδέα, ψάξτο.

Μετά από τη λήψη σύντομου ιατρικού ιστορικού, τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και του αιματοκρίτη ο γιατρός της αιμοδοσίας κρίνει αν μπορείς να δώσεις αίμα τη δεδομένη στιγμή.
Πρόκειται για μια ανώδυνη διαδικασία. Το μοναδικό ενόχλημα είναι ένα μικρό τσίμπημα από τη βελόνα και μετά απλά ανοιγοκλείνεις τη γροθιά σου για να διευκολύνεις τη ροή του αίματος. Οι περισσότεροι εθελοντές αιμοδότες περιγράφουν πόσο όμορφα νιώθουν από την προσφορά τους. Λαμβάνεται λιγότερο από το 1/10 του αίματος περίπου, 450ml από τα 5 λίτρα που έχει ο άνθρωπος. Ο όγκος που χάνεται αναπληρώνεται σε 10 λεπτά μετά την αιμοδοσία. Θεωρείται ότι η κινητοποίηση του μυελού των οστών είναι και ευεργετική για τον οργανισμό.
Είναι ακίνδυνη για τον αιμοδότη. Δεν υπάρχει περίπτωση να μολυνθεί ο αιμοδότης από AIDS ή άλλο μεταδιδόμενο νόσημα αφού οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι μιας χρήσεως και αποστειρωμένες. Ο όγκος αίματος που δίνει ο αιμοδότης αντικαθίσταται αμέσως, το πλάσμα σε μια μέρα και τα ερυθρά αιμοσφαίρια σε ένα μήνα.
Η αιμοδοσία διαρκεί περίπου δέκα λεπτά. Για την όλη διαδικασία από τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου μέχρι να φύγεις υπολόγισε περίπου μισή ώρα.
Αίμα μπορεί κανείς να δώσει κάθε 3-4 μήνες.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
3 Ιανουαρίου 2014

5 Επιστημονικά Νέα Που Ξεχώρισαν Το 2013

Να πέντε λόγοι που κάνουν το 2013 μια ξεχωριστή χρονιά για την επιστήμη. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
28 Δεκεμβρίου 2013

Ένας Ωραίος Τρόπος Να Ξαναζωντανέψεις Την Τηλεόρασή Σου

K400_BOB_lifestyle white keyboard darker

Μπορεί η τεχνολογία να κατευθύνεται με ταχύτητες πρωτόγνωρες σε προορισμούς συναρπαστικούς (ρομπότ, τεχνητές νοημοσύνες, ιπτάμενα drones, augmented reality, με το καλό να μας έρθουν και τα brain implants) αλλά πρέπει να ομολογήσουμε ότι και οι ενδιάμεσες στάσεις είναι απολαυστικές.

Σκέψου την τηλεόραση. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
27 Δεκεμβρίου 2013

Να Πιστεύουν Ή Να Μην Πιστεύουν; (Τα Παιδιά Στον Αϊ-Βασίλη)

Τίτλος άρθρου "Αφήστε τα παιδιά να πιστεύουν στον Αϊ-Βασίλη λένε οι ψυχολόγοι". Και κατεβαίνεις 6-7 παραγράφους μετά, για να διαβάσεις το

«Δεν μπορούμε απαραιτήτως να πούμε ότι το να πιστεύουν τα παιδιά στον Αϊ-Βασίλη είναι καλό πράγμα, αλλά σίγουρα δεν είναι κάτι επιβλαβές» τόνισε η δρ Βάγκνερ στο LiveScience.

Την βλέπεις κι εσύ την αντίθεση; Και βέβαια το άρθρο του LiveScience έχει και αυτό το απόσπασμα:

Of course, many children grow up not believing in Santa, either because they don't celebrate Christmas or follow traditions of a different culture. And some families who celebrate Christmas don't raise their kids to believe in Santa, and that's healthy too, Lorber said.

(διάβασε όλο το άρθρο εδώ)

santa-tshirt

Και καλή χρονιά!

 

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
24 Δεκεμβρίου 2013

Η Γη Ανατέλλει - Μια Από Τις Σημαντικότερες Φωτογραφίες Του 20ού Αιώνα

earthrise

Στις 24 Δεκεμβρίου του 1968, το Apollo 8 έκανε για πρώτη φορά το γύρο του φεγγαριού, με τρεις αστροναύτες μέσα. Καθώς γυρίζανε, είδαν τη Γη να "ανατέλλει" μπροστά τους, και τράβηξαν αυτή τη φωτογραφία.

Είναι κάπως ειρωνικό, ότι ενώ η αποστολή του Apollo 8 ήταν να μελετήσει και να φωτογραφήσει το φεγγάρι, η πιο διάσημη φωτογραφία που μας έδωσε ήταν αυτή. Η οποία έχει γίνει πολλές φορές εξώφυλλο, και γραμματόσημο, και συμπεριλήφθηκε σε λίστες με τις σημαντικότερες φωτογραφίες έβερ. Μπορείς σε αυτό το βίντεο να ακούσεις τον Νηλ Ντεγκράς Τάισον να λέει δυο λόγια για τη σημασία της (από το 1:25 και μετά). Ωραίο βίντεο, γεμάτο επιστημονικοδιαστημικά soundbites, στα χνάρια των φανταστικών Feynman Series

Και επειδή σήμερα συμπληρώνονται 45 στρογγυλά χρόνια από την ημέρα που τραβήχτηκε η φωτογραφία, η NASA έφτιαξε άλλο βίντεο, όπου φαίνεται μια 3D αναπαράσταση της αποστολής. Σαν κερασάκι στην τούρτα έχουν συμπεριλάβει και την συνομιλία των τριών αστροναυτών την ώρα που βλέπουν τη Γη και αποφασίζουν να την πάρουν φωτογραφία, και ψάχνονται ποιος έχει έγχρωμο φιλμ να βάλουν στη μηχανή (παραλίγο να μην προλάβουν να τραβήξουν).

Σημαντική σημείωση: Λέμε ότι ο Ήλιος ανατέλλει, όταν η Γη στρίψει ώστε να του φανερώσει το σημείο όπου στεκόμαστε. Επειδή η Γη αυτοπεριστρέφεται (δεν ήθελα να γράψω στρίβει). Το φεγγάρι όμως, δεν γυρίζει γύρω απ' τον εαυτό του τόσο τακτικά. Γυρίζει πολύ αργά, όσο χρειάζεται ώστε εμείς πάντα βλέπουμε την ίδια πλευρά, και η άλλη -η "σκοτεινή"- πλευρά να μη φαίνεται ποτέ (η κατάσταση μοιάζει με το αριστερό animation, το δεξί είναι το αντιπαράδειγμα).

tidally-locked

Πράγμα που σημαίνει πως η Γη απ' το φεγγάρι ούτε ανατέλλει ούτε δύει. Στο βίντεο φαίνεται να ανατέλλει, επειδή το Apollo πετάει ταχύτατα από την "σκοτεινή" προς τη φωτεινή πλευρά.

Κι άλλη μια σημείωση: Το βίντεο του Νηλ είναι αποσπάσματα από αυτή την ομιλία για τη σημασία του διαστήματος στα ευρύτερα ανθρώπινα πράγματα και τον πολιτισμό. Ωραία τα λέει κι εκεί.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
23 Δεκεμβρίου 2013

Η Ομιλία Του Σταμάτη Κριμιζή Στο Φετινό TEDxAthens

Φέτος το TEDxAthens είχε σαν θέμα του τα "Αχαρτογράφητα Νερά". Και ο αστροφυσικός Σταμάτης Κριμιζής, είχε να μας πει για το ταξίδι του Voyager στο διαστρικό διάστημα. Είπε κι άλλα, αφού είσαι εδώ η ομιλία του θα σου αρέσει. Ήξερες ας πούμε ότι ο αστεροειδής Έρως προσεγγίστηκε πρώτη φορά 2 μέρες πριν τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, στις 12 Φεβρουαρίου 2000; ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ: