Διάστημα (187 άρθρα)

Στις 24 Δεκεμβρίου του 1968, το Apollo 8 έκανε για πρώτη φορά το γύρο του φεγγαριού, με τρεις αστροναύτες μέσα. Καθώς γυρίζανε, είδαν τη Γη να "ανατέλλει" μπροστά τους, και τράβηξαν αυτή τη φωτογραφία.

Είναι κάπως ειρωνικό, ότι ενώ η αποστολή του Apollo 8 ήταν να μελετήσει και να φωτογραφήσει το φεγγάρι, η πιο διάσημη φωτογραφία που μας έδωσε ήταν αυτή. Η οποία έχει γίνει πολλές φορές εξώφυλλο, και γραμματόσημο, και συμπεριλήφθηκε σε λίστες με τις σημαντικότερες φωτογραφίες έβερ. Μπορείς σε αυτό το βίντεο να ακούσεις τον Νηλ Ντεγκράς Τάισον να λέει δυο λόγια για τη σημασία της (από το 1:25 και μετά). Ωραίο βίντεο, γεμάτο επιστημονικοδιαστημικά soundbites, στα χνάρια των φανταστικών Feynman Series. 

Και επειδή σήμερα συμπληρώνονται 45 στρογγυλά χρόνια από την ημέρα που τραβήχτηκε η φωτογραφία, η NASA έφτιαξε άλλο βίντεο, όπου φαίνεται μια 3D αναπαράσταση της αποστολής. Σαν κερασάκι στην τούρτα έχουν συμπεριλάβει και την συνομιλία των τριών αστροναυτών την ώρα που βλέπουν τη Γη και αποφασίζουν να την πάρουν φωτογραφία, και ψάχνονται ποιος έχει έγχρωμο φιλμ να βάλουν στη μηχανή (παραλίγο να μην προλάβουν να τραβήξουν).

Σημαντική σημείωση: Λέμε ότι ο Ήλιος ανατέλλει, όταν η Γη στρίψει ώστε να του φανερώσει το σημείο όπου στεκόμαστε. Επειδή η Γη αυτοπεριστρέφεται (δεν ήθελα να γράψω στρίβει). Το φεγγάρι όμως, δεν γυρίζει γύρω απ' τον εαυτό του τόσο τακτικά. Γυρίζει πολύ αργά, όσο χρειάζεται ώστε εμείς πάντα βλέπουμε την ίδια πλευρά, και η άλλη -η "σκοτεινή"- πλευρά να μη φαίνεται ποτέ (η κατάσταση μοιάζει με το αριστερό animation, το δεξί είναι το αντιπαράδειγμα).

Πράγμα που σημαίνει πως η Γη απ' το φεγγάρι ούτε ανατέλλει ούτε δύει. Στο βίντεο φαίνεται να ανατέλλει, επειδή το Apollo πετάει ταχύτατα από την "σκοτεινή" προς τη φωτεινή πλευρά.

Κι άλλη μια σημείωση: Το βίντεο του Νηλ είναι αποσπάσματα από αυτή την ομιλία για τη σημασία του διαστήματος στα ευρύτερα ανθρώπινα πράγματα και τον πολιτισμό. Ωραία τα λέει κι εκεί.

Φέτος το TEDxAthens είχε σαν θέμα του τα "Αχαρτογράφητα Νερά". Και ο αστροφυσικός Σταμάτης Κριμιζής, είχε να μας πει για το ταξίδι του Voyager στο διαστρικό διάστημα. Είπε κι άλλα, αφού είσαι εδώ η ομιλία του θα σου αρέσει. Ήξερες ας πούμε ότι ο αστεροειδής Έρως προσεγγίστηκε πρώτη φορά 2 μέρες πριν τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, στις 12 Φεβρουαρίου 2000; ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

Το Τσανγκεσένχα (ελπίζω να το λέω σωστά), το κινέζικο διαστημοσκάφος που απογειώθηκε πριν 12 μέρες, έφτασε αισίως στο φεγγάρι. Πήγαινε στο 12:00 του βίντεο για να δεις τη στιγμή της προσελήνωσης (και τους πανηγυρισμούς του κινεζικού Χιούστον). Να πούμε ότι αυτή ήταν η τρίτη αποστολή της Κίνας στο φεγγάρι. Οι δύο πρώτες έκαναν απλώς το γύρο του βέβαια και ο κύριος σκοπός μάλλον ήταν η απόκτηση τεχνογνωσίας. Μια χαρά τα κατάφεραν.

Και αύριο, περιμένουμε να μπει σε λειτουργία και το τζιπάκι που ανέβασε το Τσανγκεσένχα στο φεγγάρι, το λεγόμενο Γιουτού. Αν όλα πάνε καλά, τα δύο σκάφη θα αλληλοβιντεοσκοπούνται και το livefeed αναμένεται πολύ ενδιαφέρον.

UPDATE: Εδώ βλέπουμε την αποβίβαση του Γιουτού, σε βίντεο με 1 fps (οι κάμερες τραβούν φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης καθώς το τζιπάκι κινείται, και το βίντεο αποτελεί συρραφή των φωτογραφιών). Στο 9:40 ακριβώς, επιβεβαιώνεται ότι το Γιουτού πατάει και με τις 6 ρόδες του στο φεγγάρι, οπότε ακολουθούν και χειροκροτήματα.

Το Mars One, η ιδιωτική πρωτοβουλία που θέλει να στείλει μια one-way αποστολή εθελοντών στον Άρη το 2025, έβαλε χθες μπροστά ένα καινούριο side-project: Καμπάνια crowdfunding με σκοπό τη χρηματοδότηση της ρομποτικής προ-αποστολής του 2018 (λινκ). Η ιδέα είναι πως το ρομπότ που θα σταλεί στον Άρη το 2018 με σκοπό το τεστάρισμα της χρησιμοποιούμενης τεχνολογίας, πρόκειται να έχει πάνω του και σετ οθόνης-κάμερας για να προβάλει-τραβήξει φωτογραφίες όσων πληρώσουν. Αν πληρώσεις κάτι παραπάνω, το αλεξίπτωτο του ρομπότ θα γράφει πάνω και ένα tweet σου. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

Ψάξε για τον κομήτη στο 2:05, στα αριστερά. Το λέω γιατί είναι εύκολο να αφαιρεθείς παρακολουθώντας κάτι -οτιδήποτε- από τα υπόλοιπα που εμφανίζονται. Με full screen και σε 1080p ανάλυση (έχει και 4Κ άμα θες -το πρώτο βίντεο του YouTube που βλέπω με αυτή την επιλογή) φαίνονται πολλές όμορφες λεπτομέρειες, από τις επιγραφές στα Σογιούζ μέχρι τα καμώματα του αστροναύτη μέσα στον θάλαμο του ISS, και από τις αστραπές στην ατμόσφαιρα της Γης μέχρι τα διάφορα σώματα στον ουρανό: Άστρα, το φεγγάρι, ο Γαλαξίας, και ο κομήτης στο 2:05 (που δεν είναι ο ISON). ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

Από πέρυσι περιμένουμε πώς και πώς να κάνει την εμφάνισή του στον ουρανό μας ο κομήτης ISON, που είναι αρκετά πιθανό να γίνει το υπερθέαμα που θα θυμόμαστε για δεκαετίες. Ποτέ δεν μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος με τους κομήτες, επειδή η σύστασή τους καθορίζει τη συμπεριφορά τους και επειδή η τεχνολογία δε μας επιτρέπει να ανιχνεύουμε εξ αποστάσεως τη σύσταση των κομητών με την απαιτούμενη ακρίβεια. Αν όλα πάνε κατ' ευχήν όμως, ο ISON που σήμερα φτάνει πολύ πολύ κοντά στον Ήλιο δεν θα διαλυθεί τελείως από τη θερμότητα και τη βαρύτητα του αστεριού μας. Απλά θα λαμπαδιάσει, οπότε τον Δεκέμβρη θα είναι πολύ εύκολα εντοπίσιμος στον ουρανό χωρίς τηλεσκόπια και κιάλια και συμπράγκαλα. Θα γίνει κανονικός κομήτης από αυτούς που στο παρελθόν αναστάτωναν πληθυσμούς, έριχναν βασιλιάδες και ανήγγειλαν τη γέννηση δράκων στο Γουέστερος. Τέλεια.

Οπότε προς το παρόν υπομονή και μακάρι.

In other news, εδώ είμαστε μάλλον πολύ ανυπόμονοι και το Σύμπαν το μύρισε και είπε να μας κεράσει κάτι έξτρα. Ένας μετεωρίτης έπεσε χθες το βράδυ στη θάλασσα, ανάμεσα στη Ζάκυνθο και την Κεφαλλονιά, αφού πρώτα έλαμψε στον ουρανό αρκετά ώστε απλοί άνθρωποι να τον παρατηρήσουν αλλά και να τον ακούσουν. Να ένα βίντεο με μαρτυρίες μερικών (από το 2:25).

Κρίμα μόνο που ο παρουσιαστής μπερδεύει τον μετεωρίτη με τον κομήτη, ενώ πολύ κρίμα που ο σταθμός δέχτηκε λέει τηλεφωνήματα από ανθρώπους που ανησύχησαν μήπως γίνει και σεισμός. Καμία έκπληξη βέβαια, αφού μόνο 32% των Ελλήνων δηλώνουν ικανοποιημένοι με το πόσο κατανοούν επιστημονικά και τεχνολογικά θέματα της επικαιρότητας. Εσύ πάντως μπορείς να φρεσκάρεις τα δέκα πράγματα που πρέπει να ξέρεις για τους μετεωρίτες, τα βασικά (τι είναι μετεωρίτης, τι κομήτης, τι πεφταστέρι και τι αστεροειδής, τι παίζει με τους κρατήρες, πότε ακούγεται μπαμ και γιατί, τέτοια).

Θυμήσου:
Όλοι οι γνωστοί μετεωρίτες που έχουν πέσει ποτέ στη Γη (και στην Ελλάδα), σ' ένα χάρτη
Πληροφορίες και βίντεο για τον μετεωρίτη που έπεσε φέτος τον Φεβρουάριο στη Ρωσία

Υ.Γ.
Σε κάποια sites άρχισε να ανεβαίνει αυτό το βίντεο, που δείχνει λέει τον χθεσινοβραδινό μετεωρίτη. Δεν τον δείχνει. Το βίντεο ανέβηκε στο YouTube την Κυριακή, 24 Νοεμβρίου (χθες ο μήνας είχε 27). Δείχνει κάτι άλλο.

Υ.Γ.2
Όπως φαίνεται και από το παρακάτω διάγραμμα, αυτός ο μετεωρίτης δεν είχε καμία σχέση με τον ISON, ο οποίος απέχει πολλά εκατομμύρια χιλιόμετρα από εμάς. Εξάλλου, τέτοιες "αστρονομικές συμπτώσεις" δεν είναι σπάνιο πράγμα.