Βιολογία (50 άρθρα)

8 Οκτωβρίου 2014

Το Νόμπελ Χημείας 2014 Δόθηκε Σε Τρεις Εφευρέτες Πρωτόγνωρα Καλών Μικροσκοπίων

FluorescentCells

Από το 1658, που ο Ολλανδός Γιαν Σβάμμερνταμ ανακάλυψε με ένα από τα πρώτα μικροσκόπια τα ερυθρά αιμοσφαίρια, και από όταν λίγο μετά, το 1665, ο Ρόμπερτ Χουκ είδε στο μικροσκόπιο ένα κομμάτι φελλού και βάφτισε τις κυψελοειδείς δομές που έβλεπε "κύτταρα", τα μικροσκόπια προχώρησαν πολύ -και, εν πολλοίς χάρη σε αυτά, το ίδιο έκανε και η βιολογία.

Γύρω στα 1875, όμως, και ενώ μικροσκόπια (και τηλεσκόπια) έβγαιναν συνεχώς καλύτερα, συμβαδίζοντας με την γενικότερη μεγάλη επιστημονική πρόοδο, αρκετοί επιστήμονες αναρωτήθηκαν ποιο είναι το ανώτατο θεωρητικό όριο μεγέθυνσης των οπτικών μικροσκοπίων. Και βρήκαν ένα:

microlimit

Ετούτη η εξίσωση λέει στο περίπου ότι δεν μπορείς να δεις με το οπτικό μικροσκόπιο κάτι που έχει διαστάσεις μικρότερες από το μισό του μήκους κύματος του φωτός. Δηλαδή, 200 νανόμετρα, ή 0,2 μικρόμετρα. Επιπλέον συνέπεια της εξίσωσης είναι και το ότι μια ακτίνα λέιζερ δεν μπορεί να εστιαστεί σε επιφάνεια μικρότερου μεγέθους. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
6 Οκτωβρίου 2014

Οι Φετινοί Νομπελίστες Ιατρικής Ανακάλυψαν Πώς Δουλεύει Το GPS Στο Μυαλό Μας

Στην καθημερινή γλώσσα είναι εύκολο να αποδώσουμε μεγάλο ποσοστό των ικανοτήτων μας ως άνθρωποι στην πολύ καλή μνήμη που έχουμε, συγκρινόμενοι με άλλα ζώα. Ότι θυμόμαστε την ιστορία της ζωής μας, ότι θυμόμαστε όσα μάθαμε στο σχολείο, θυμόμαστε φίλους και πράγματα που χρειαζόμαστε για να είμαστε καλοί στις δουλειές μας.

Αλλά, αν θέλεις να γίνεις καλός μάγειρας, δε γίνεται να περιγράφεις το ετερόκλητο πολυποίκιλο σύνολο τροφών που καταναλώνουμε με μονάχα τη λέξη "φαγητό".

Και αν θέλεις να κατανοήσεις μερικά πράγματα για τον εγκέφαλό μας, απαντώντας σε θεμελιώδεις φιλοσοφικές απορίες της ανθρωπότητας και συμβάλλοντας καθοριστικά στην επινόηση τεχνολογικών ή ιατρικών καινοτομιών που θα μας λύσουν τα χέρια και θα φέρουν πρωτόγνωρη ευημερία, ε, δε θα πας πολύ μακριά αν σκέφτεσαι μόνο με όρους "μνήμης".

Υπάρχουν πολλοί τύποι μνήμης.

Σήμερα τιμήθηκαν από τη Σουηδική Ακαδημία τρεις επιστήμονες που μελέτησαν εντατικά το σύστημα "μνήμης" που έχουν κοινό τα θηλαστικά, και που ειδικεύεται στον προσανατολισμό και την γενικότερη κατατόπισή μας στο χώρο. Οι επιστήμονες είναι ο Αμερικανός Τζον Ο'Κηφ και οι Νορβηγοί Μέι-Μπριτ Μόζερ και Έντβαρντ Μόζερ, ζευγάρι και στη ζωή και στα Νόμπελ. Ένα catchphrase που επαναλήφθηκε αρκετές φορές στη συνέντευξη τύπου και περιγράφει με αρκετή ακρίβεια την δουλειά τους είναι το "βρήκαν πώς δουλεύει το GPS του εγκεφάλου". ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
19 Σεπτεμβρίου 2014

Ig Nobel 2014: Ανακοινώθηκαν Τα Φετινά Νόμπελ Της Πλάκας

Τα βραβεία Ig Nobel (που αν δεν τα προφέρεις "άι τζι νόμπελ" αλλά "ιγκ-νόμπελ", μοιάζουν επίτηδες με το ignoble, που το Google Translate το μεταφράζει ως "αγενής" και "πρόστυχος") δημιουργήθηκαν το 1991, και σιγά σιγά έχουν γίνει και αυτά ένα από τα highlights της χρονιάς για τους επιστήμονες. Διάφορες κουλές έρευνες με αστεία συμπεράσματα βραβεύονται σε μία τελετή-χαστούκι στον σοβαροφανή θεσμό των βραβείων Νόμπελ.

ig-nobel-prize

Πάμε να δούμε τι έγινε φέτος:

Ig Nobel Φυσικής

Δόθηκε σε ομάδα Ιαπώνων που μέτρησε τον συντελεστή τριβής μεταξύ παπουτσιού-μπανανόφλουδας και μπανανόφλουδας-πατώματος.

Measured frictional coefficient was about 0.07. This was much lower than the value on common materials and similar one on well lubricated surfaces. By the microscopic observation, it was estimated that polysaccharide follicular gel played the dominant role in lubricating effect of banana skin after the crush and the change to homogeneous sol.

(Διάβασε όλη την έρευνα εδώ)

 

Ig Nobel Νευροεπιστήμης

Βραβεύτηκε ομάδα που μελέτησε τον εγκέφαλο ανθρώπων που βλέπουν τη φάτσα του Ιησού σε ψωμιά του τοστ. Fun Fact: Το ψυχολογικό αυτό φαινόμενο ονομάζεται παραειδωλία (αλλά οι πάσχοντες δεν ονομάζονται παραειδωλολάτρες).

Our findings suggest that human face processing has a strong top-down component whereby sensory input with even the slightest suggestion of a face can result in the interpretation of a face.

Πράγμα βεβαίως που εμείς ξέραμε ήδη από τον Στιβ τον Μπουσέμι. Δεν είναι το ίδιο όμως, να κάνεις μια εμπειρική παρατήρηση με βάση ένα σκιτσάκι, με το να οργανώνεις ολόκληρη επιστημονική έρευνα με brain scans κι απ' όλα. Στη δεύτερη περίπτωση θα σε πάρουν πιο σοβαρά. Γιατί, στο τέλος τέλος, άλλο το κύρος του Ιησού κι άλλο του Στιβ Μπουσέμι.

(όλη η έρευνα εδώ)

 

Ig Nobel Ψυχολογίας

Έχουμε πλέον στοιχεία ότι οι άνθρωποι που κοιμούνται αργά τα βράδια, τείνουν να είναι αυτάρεσκοι ψυχοπαθείς - μακιαβελικά ψώνια περισσότερο από αυτούς που ξυπνούν νωρίς. Χάρη σε αυτούς.

In this study (N = 263) we provide a basic test of a niche-specialization hypothesis of the Dark Triad (i.e., narcissism, psychopathy, and Machiavellianism). We propose that in order to best enact a “cheater strategy” those high on the Dark Triad traits should have optimal cognitive performance and, thus, have a night-time chronotype.

Σχετικό μπλουντοτικό ποστ: Γιατί κοιμόμαστε (και τι θα συμβεί αν σταματήσεις να κοιμάσαι)

 

Ig Nobel Δημόσιας Υγείας

Πολυεθνική ομάδα επιστημόνων ασχολήθηκε με το φλέγον ερώτημα: Προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα στους ανθρώπους η συμβίωση με γάτες; Η απάντηση είναι πως παίζει. Αλλά δεν φταίνε οι γάτες, το τοξόπλασμα φταίει. (έρευνα ένα, έρευνα δύο). Ή μπορεί να φταίνε και οι γάτες. Επειδή δαγκώνουν.

 

Ig Nobel Βιολογίας

Και από τις γάτες, πάμε στους σκύλους. Βρέθηκε, λέει, ότι όταν οι σκύλοι πάνε τουαλέτα προσανατολίζουν το σώμα τους κατά μήκος των γραμμών του μαγνητικού πεδίου της Γης. Όχι πάντα, αλλά αρκετά συχνά για να αναρωτηθεί κανείς αν οι σκύλοι αντιλαμβάνονται τα μαγνητικά πεδία με κάποιο τρόπο, όπως τα αποδημητικά πουλιά ξερωγώ. Λεπτομέρειες εδώ.

 

Ig Nobel Ιατρικής

Μία μεγάλη προσφορά στην ιατρική επιστήμη βραβεύτηκε, ερευνητές διαπίστωσαν ότι μπορείς να σταματήσεις την αιμορραγία όταν ματώνει η μύτη σου, αν βάλεις μέσα κομμάτια καπνιστού χοιρινού. Δεν το λέω εγώ, τα πέιπερς. Beat that, μπέικον!

Cured salted pork crafted as a nasal tampon and packed within the nasal vaults successfully stopped nasal hemorrhage promptly, effectively, and without sequelae.

 

Ig Nobel Αρκτικής Επιστήμης

Άνθρωποι πληρώθηκαν για να ερευνήσουν τις αντιδράσεις ταράνδων στη θέα ανθρώπων μεταμφιεσμένων σε πολικές αρκούδες. Ντάξει. Μαντεύω και τι σχεδιάζουν για Χριστούγεννα: Έρευνα για τις κόκκινες φθορίζουσες χρωστικές που εκκρίνει φυσικά η μυτούλα του Ρούντολφ;

Τι, όχι;

Ας μη γελάμε, υπήρχε κάποιο σκεπτικό από πίσω:

Population increase of polar bears on Svalbard and decrease in sea-ice cover in the Arctic region during summer probably results in more frequent interactions with reindeer on the archipelago. Similar reindeer response behavior from encounters with a polar bear and persons disguised as polar bears indicate a predator-prey relationship between the two species.

Αλλά μάλλον κάποιος προτίμησε να επενδύσει το μπάτζετ σε στολές πολικών αρκούδων, αντί να μοντάρει web cams σε κορμούς δέντρων και να περιμένει τα πραγματικά ζώα. Τι να πεις, θα είχε τους λόγους του. Το βραβείο πάντως το πήρε.

 

 Ig Nobel Διατροφολογίας

Η ομάδα των Ισπανών εδώ είναι προφανές ότι τρολάρει, και το κάνει και καλά. Βρήκανε, λέει, ότι μπορείς να εμπλουτίσεις τα λουκάνικά σου σε προβιωτικά, αν πάρεις καλλιέργεια οξυγαλακτικών βακτηρίων από κακάκια βρέφους. Πάμε πάλι: Αν θέλεις πιο θρεπτικά λουκάνικα, το μυστικό συστατικό του κιμά θα το βρεις σε μεταχειρισμένη πάνα μωρού.

Καλή όρεξη.

science-biatch

Τα κανονικά Νόμπελ θα ανακοινωθούν στις 6, 7 και 8 Οκτωβρίου. Ιατρικής, Φυσικής και Χημείας αντίστοιχα.

 

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
4 Σεπτεμβρίου 2014

Health Forward: Κουβέντες Για Επιστήμη Και Υγεία Στην Αθήνα, 13-14 Σεπτεμβρίου

health-fwd-logo

Η ομάδα που μας έδωσε το Athens Science Festival στο Γκάζι πριν λίγους μήνες, επιστρέφει με το Health Forward. Ένα διήμερο με workshops και ομιλίες ανθρώπων από τον ευρύτερο χώρο της υγείας, της έρευνας, αλλά και της συναφούς με αυτές επιχειρηματικότητας. Και επιπλέον έχει γίνει και το σχετικό licencing για να προβάλουν ομιλίες από το φετινό TEDMED (που θα έχει λάβει χώρα σε Ουάσινγκτον και Σαν Φρανσίσκο τις αμέσως προηγούμενες ημέρες) προτού ανέβουν στη σελίδα του TED.

Ενδεικτικά θέματα από τα workshops του Σαββάτου: Πόνοι στη μέση, αντιγήρανση, entrepreneurship στην υγεία, τα μικρόβια και η εξέλιξή τους.

health-forward-sat

Και πάμε να δούμε και κάτι από τα της Κυριακής. Όλοι οι ομιλητές θα έχουν ξεχωριστά πράγματα να πουν, αλλά είναι τρεις που ξεχωρίζουν λόγω της σχέσης τους με την θεματολογία του blog εδώ.

Ας πούμε η Φαίη Χριστοδούλου είναι μοριακή βιολόγος, απόφοιτος του Singularity University και συνιδρύτρια του startup mirOculus, που αποσκοπεί στην τάχιστη διάγνωση του καρκίνου παίρνοντας μόνο λίγο αίμα!

(Το Singularity University είναι το πανεπιστήμιο που ίδρυσαν ο Ρέι Κούρτσβαϊλ με τον Πίτερ Διαμαντή και εξοπλίζει τους αποφοίτους με τα σωστά εφόδια για να γεμίσουν τον κόσμο καινοτόμα startups όπως την matternet του Ανδρέα Ραπτόπουλου. Αυτό το τελευταίο κρύβεται πίσω από τα drones του Amazon. UPDATE: Διάβασε μία μπλουντοτική συνέντευξη με τη Φαίη Χριστοδούλου πάνω σε όλα αυτά τα ενδιαφέροντα θέματα, εδώ.)

Ο Γιώργος Τσιάνος, είναι ένας πολυτάλαντος γιατρός-αθλητής που έχει σκαρφαλώσει στο Έβερεστ και έχει κολυμπήσει στη Μάγχη από την Αγγλία στη Γαλλία, αλλά και από την Πελοπόννησο ως την Κρήτη (αυτό το τελευταίο το έκανε κολυμπώντας 28 ώρες σερί, και είναι ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που το πέτυχε).

Και η Μυρτάνη Πιερή, πέρα από την ερευνητική της δραστηριότητα στη μοριακή βιολογία ασχολείται ενεργά με την επικοινωνία της επιστήμης. Έχει κερδίσει την πρώτη θέση στο Famelab, και νάτη εδώ να μιλάει στο TEDx της Λευκωσίας, το 2011: Φεγγάρι, Νεύτωνας, κύτταρο, επιστημονική μέθοδος, ανοσοποιητικό σύστημα, και κάμποσα ακόμα να σου ανοίξουν την όρεξη.

health-forward-sun

Όπως καταλαβαίνεις όλοι αυτοί θα έχουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα να μας πουν και όσοι βρεθούν στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού το επόμενο σαββατοκύριακο θα περάσουν καταπληκτικά. Και το κερασάκι στην τούρτα, ευχάριστα διαλείμματα με stand-up comedy.

health-forward-ppl

Μπορείς να παρακολουθήσεις περισσότερα νέα του Health Forward ακολουθώντας το στο Twitter, κάνοντας λάικ στο Facebook, αλλά και εξερευνώντας το ολόδικό του site. Εκεί θα μπορέσεις να προμηθευτείς και εισιτήρια.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
21 Αυγούστου 2014

Η Εξέλιξη Της Ζωής Στη Γη Σε Ένα Διάγραμμα

evolution-graphic

Ωραίο είναι (κάνε και κλικ για μεγαλύτερο μέγεθος), αλλά ας αναφερθεί από την αρχή ότι δεν είναι εντελώς ακριβές. Τα ψάρια πχ θα έπρεπε να καταλαμβάνουν πολύ μεγαλύτερο ποσοστό της περιμέτρου (υπάρχουν 30.000 είδη περίπου), το ίδιο και τα πουλιά (10.000 είδη), ενώ τα θηλαστικά υπολογίζονται μόλις σε 6.000 είδη. Και φυσικά οι μονοκύτταροι οργανισμοί (βακτήρια, αρχαία, κλπ) είναι περισσότεροι από όλα αυτά. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:
19 Ιουνίου 2014

Η Άγνωστη Χημική Επικοινωνία Των Φυτών

Τα τελευταία χρόνια έχει ανακαλυφθεί κάτι αναπάντεχο στη χημεία του φυτικού βασιλείου, κάτι που επί χιλιετίες δε μας περνούσε καν απ' το μυαλό: Πως τα φυτά χρησιμοποιούν διάφορους χημικούς μηχανισμούς επικοινωνίας εξ αποστάσεως, και μπορούν συλλογικά να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με τις εμπειρίες των γειτόνων τους.

Ένα οικείο σε όλους παράδειγμα είναι η μυρωδιά του φρεσκοκομμένου γκαζόν. Η οποία σημαίνει "I'm hit, I'm hit!" και μόλις την ανιχνεύσουν οι ακούρευτοι ακόμα γείτονες έχουν το χρόνο να προετοιμάσουν ενδεχόμενες άμυνες. ΔΙΑΒΑΣΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ >

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ: